Plise ve petek perde rehberi

Plise ve petek perde nedir?

Plise, stora benzer ama kumaşı boruya sarılmaz, önceden katlanmıştır ve akordeon gibi toplanır. Petek (hücreli) perdede iki kat plise kumaş birleşerek kesitte bal peteği gibi hava odacıkları oluşturur ^[1][2][3].

Tek kat plise önden petek perdeye benzer ama hava odacığı yoktur; bu yüzden ısı yalıtımı daha sınırlıdır ^[3]. Petek perdede kumaşlar arasındaki hava yastığı ısı yalıtımına ve oda akustiğine olumlu etki eder ^[1]. Hücreler tek, çift ya da üç sıra olabilir ^[2].

Montaj tipleri

İki ana yapı vardır: perdenin yan gergi iplerine bağlı olduğu gergili model ve üst rayın sabit, alt rayın serbest olduğu serbest asılı model. Gergili model pencere kanadına takılabilir ve yukarıdan aşağı, aşağıdan yukarı çalışabilir ^[1][6][2].

Önerimiz, plise fon ve tülle birlikte katmanlı kullanılacaksa tavan hattına monte edilmesidir: stor ve plise cama en yakın katmandır, önüne tül ve fon gelir. Pencere kanadıyla birlikte açılması isteniyorsa gergili kanat montajı pratiktir. Plise aşağıdan yukarı da çalışabilir ^[1]; örneğin pencerenin alt kısmında mahremiyet verip üstten ışık almak için kullanılabilir.

Bir satıcının kılavuzuna göre delmeden kelepçe montajı yalnız içe açılan, iç tarafında conta bulunan PVC ya da alüminyum pencerelerde mümkündür; kelepçenin geçeceği çerçeve kalınlığının bir sınırı vardır ^[8][9]. Çatı penceresi için yan kılavuz raylı sistemler, kış bahçesi çatısı için çelik halatlı tavan sistemleri sunulur ^[1][7][6]; plise ısıtılan iç mekânlar için tasarlanmıştır; havuz ve sera gibi ortamlarda üreticiye danışın ^[6].

Kumaş türleri, ışık ve ısı

Kumaş ışığın bir kısmını yansıtır, bir kısmını soğurur, bir kısmını geçirir; soğurulan ışık çoğunlukla ısıya dönüşür. Işık geçirgen, karartma ve yansıtıcı kaplamalı kumaşlar bu yüzden odayı farklı etkiler ^[6][4].

Bazı petek perdeler hücre yüzeyinde düşük yayıcılıklı (low-e) kaplama taşır; bu yüzey ısı ışınımını yansıtarak yalıtımı artırır ^[4][10]. Aynı sistemde iki farklı kumaşın (örneğin ışık geçiren ve karartan) kullanıldığı gece-gündüz modeller de vardır ^[1]. Kumaşın görsel konforunu Avrupa standardı EN 14501 sınıflar ^[11].

Ölçü nasıl alınır?

Metal metreyle birkaç noktadan ölçün; montaj tipine göre sipariş ölçüsü farklı hesaplanır ve üreticiden üreticiye değişir. Siparişten önce kendi üreticinizin ölçü kılavuzunu izleyin ^[15][8][9].

Örnek olarak bir kılavuz, düz cam çıtası içine montajda genişlikten 5 mm düşmeyi önerir ^[8]; kanat üstüne montajda kumaşın her yandan taşması, duvara montajda ise her yana daha geniş bir taşma payı ve kumaş paketinin yüksekliği eklenir ^[9]. Cam çıtası montajı için kanatta yeterli derinlik gerekir ^[15]. Pencere kolu ve donanımın perdeyi engellemediğini ölçerken kontrol edin ^[8].

Isı yalıtımı: ne kadar etkili?

Petek perde, pencere örtüleri arasında genellikle en yüksek ısıl dirence sahip kabul edilir; ABD Enerji Bakanlığı sıkı takıldığında pencereden ısı kaybını kışın %40 ya da daha fazla azaltabileceğini, bunun ısıtma enerjisinde yaklaşık %10 tasarrufa denk geldiğini yazar ^[5].

Ancak sonuç kullanıma ve iklime bağlıdır: bir saha testinde kışın tipik günlük kullanımda (bazı perdeler açık, bazıları kapalı) hiç perde kullanmamaya göre anlamlı ortalama tasarruf bulunmadı ^[12]; başka bir saha çalışmasında derecelendirilmiş petek perdeler sıradan jaluziye göre %24'e kadar ısıtma tasarrufu gösterdi ^[14]. Modelleme çalışmaları da iklime göre farklı sonuçlar verir ^[10]. Bu veriler ABD konutlarından gelir.

ABD'de pencere örtülerinin enerji performansını bağımsız olarak derecelendiren bir program (AERC) vardır; enerji iddiası için bu tür bağımsız derecelendirmeye bakılması önerilir ^[4][13].

Çocuk güvenliği

Perde ip ve zincirleri küçük çocuklar, özellikle 3 yaş altı için boğulma tehlikesi taşır; Avrupa standartları Eylül 2014'ten beri tüm iç mekân perdelerinin bu riski sınırlayacak biçimde üretilmesini ister ^[16][18].

AB kararı, ip halkası oluşmasını tasarım önleyemiyorsa kopan ya da ipi erişilemez kılan güvenlik aparatı ister ve yüksekliği tek başına güvenlik sayılmaz ^[17]. Bir üretici kumanda ipinin çıkış noktasını yerden en az 150 cm yükseğe koyar ve sistemleri güvenlik püskülüyle verir ^[6]. İpsiz görünen petek perdeler bile iki kumaş katı arasında iç ip taşıyabilir ^[19].

Bakım ve temizlik

Toz için perdeyi tamamen açıp yumuşak fırça ya da düşük emişli süpürgeyle temizleyin; yıkama ürüne göre değişir; bir üreticinin talimatı kaplamalı karartma kumaşları yıkama dışında tutar. Ürününüzün talimatı esastır ^[20][6].

Bir üretici hafif yıkamada en çok 30 °C ve ince çamaşır deterjanı önerirken kaplamalı karartma kumaşları bunun dışında tutar ^[6]. Bir üretici kimyasal ya da ultrasonik temizliği önermez ^[6]; farklı üreticilerin talimatı farklı olabilir. Kıvrımların kalıcı kalması için perdeyi düzenli çalıştırmak ve uzun süre katlı bırakmamak gerekir ^[6].

İlgili standartlar

Başlıca Avrupa standartları EN 13120 (iç mekân perdelerinde performans ve güvenlik), çocuk güvenliği için EN 16433 ve EN 16434, görsel ve ısıl konfor için EN 14501'dir ^{[21][16][22][11]}.

• EN 13120: binaya takılan iç mekân perdelerinin şartları; plise ve petek dahil birçok türü kapsar, fon perdeyi kapsamaz ^[21].
• EN 16433 / EN 16434: boğulma tehlikesine karşı test yöntemleri ve güvenlik aparatı şartları ^[16][22].
• EN 14501: karartma performansı, gece mahremiyeti, parlama kontrolü gibi görsel konfor ve ısıl konfor sınıfları ^[11].